Wat is burn-out

WAT IS EEN BURN-OUT?

Heb jij totaal geen energie meer om wat dan ook te doen? Grote kans dat je last hebt van een burn-out. Maar wat is nu precies een burn-out? Burn-out raken is een lichamelijk proces. Het is een optelsom van symptomen dat ontstaat als gevolg van langdurige roofbouw op jezelf. Er is sprake van een typisch klachtenbeeld dat wordt veroorzaakt door een ontregeling van het zenuwstelsel en (stress)hormonen. Bij mensen die in een burn-out zijn beland, is het noodzakelijke biologische herstel door rust en slaap over langere tijd systematisch tekortgeschoten. Er is sprake van een hersteltekort.

Wanneer je te vaak en te lang doorgaat, een stressbron te lang aanhoudt of als je teveel tegelijk aan je hoofd hebt, zal je stresshormoonniveau (adrenaline, noradrenaline, cortisol) voortdurend te hoog zijn. Door het hoge adrenalineniveau voel je jouw vermoeidheid niet. De stresshormonen dalen niet meer vanzelf tot het niveau van rust. Vaak is de hersteltijd te kort ten opzichte van de spanningsopbouw. De bijnieren die verantwoordelijk zijn voor de productie van stresshormonen, raken steeds meer uitgeput. Uiteindelijk kan dit alles leiden tot oververmoeidheid, uitputting, een burn-out. Soms storten mensen van de ene op de andere dag in en kunnen niets meer.

KLACHTENBEELD EN OORZAKEN BURN-OUT

De klachten uiten zich in verschillende vormen. Er is altijd sprake van klachten op het gebied van afnemende vitaliteit: vermoeidheid en uitputting staan meestal op de voorgrond. Daarnaast zijn er vrijwel altijd cognitieve problemen, emotionele problemen en gedragsproblemen. Bij cognitieve problemen moet je denken aan problemen met aandacht en concentratie, oriëntatie, waarnemen, herinneren, plannen maken, problemen oplossen, handelen, het nemen van initiatieven en inzicht in de eigen situatie.

Lees meer over symptomen van een burn-out

Vaak ontstaan de klachten door een combinatie van (stress)factoren op het werk en privé. Burn-out treft steeds jongere mensen. Mensen die vaak heel hard hun best doen en veel van zichzelf vragen en hun grenzen niet goed kunnen bewaken. Het is opvallend dat de eerste lichamelijke signalen van overbelasting of stress genegeerd of niet herkend worden. Ze gaan er van uit dat ze heel wat aankunnen, worden gedreven door mooie (!) eigenschappen zoals perfectionisme, een groot verantwoordelijkheidsgevoel, grenzeloos enthousiasme en loyaliteit en kunnen meestal slecht ‘nee’ zeggen. Ze haasten zich van afspraak naar afspraak, hebben een druk sociaal leven en willen niets missen. Zij stellen hele hoge eisen aan zichzelf. Hierin vergeten zij momenten van rust voor zichzelf in te plannen.

WERKSTRESS EN EEN BURN-OUT

Stress op het werk is een van de belangrijkste factoren bij het ontstaan van een burn-out. Opvallende energievreters zijn: een hoge werkdruk, te hoge of onduidelijke taakeisen, gebrek aan autonomie en sturingsmogelijkheid of gebrekkige sociale steun van collega’s of weinig betrokkenheid van de leidinggevende. Ook reorganisaties en de angst om je baan te verliezen zorgen voor stress.

Lees meer over werkstress